Wat is brandingvaren?

Hiermee bedoelen we het met een kano varen in de  branding van de zee. Dit kan met een wildwaterkajak maar ook met een zeekajak, een sit-on-top-kano of een zelfs een Canadees. We gebruiken echter het meest de wildwaterkajaks vanwege hun wendbaarheid.

Je peddelt net voorbij het punt waar de golven omslaan (de branding) Vervolgens wacht je tot er een leuke golf aankomt. Zodra dat gebeurt draai je de voorpunt van je boot richting strand en ga je vooruit peddelen. De golf zal je al gauw inhalen en meeduwen . Hierdoor zal je op deze golf verder kunnen surfen richting strand.

Er zijn diverse plaatsen in Nederland waar dit goed kan maar ook in het buitenland langs de kust zijn zeer veel leuke plekjes.

Het voordeel is dat je geen tocht vaart, je blijft meestal steeds op dezelfde plek, en dat je kan rusten wanneer je wil. Ook hoef je in Nederland meestal niet uit te kijken voor stenen in het water, dus als je omgaat is er genoeg tijd om te proberen je “koudwater”-eskimorol onder de knie te krijgen.



Waarom zou ik gaan brandingvaren?

Ten eerste is het heel goed om je bootgevoel te verbeteren. De omslaande golven proberen jou en je bootje om te gooien dus je leert vanzelf om goed te steunen. Als er een leuke golf aankomt moet je snel met een goede boogslag je boot richting strand draaien. Terwijl je surft in de golf leer je ook je boot goed onder controle te houden. De kans dat je omgaat is natuurlijk vrij groot, en soms zal je best wel even alle kanten opvliegen voordat je gelegenheid krijgt om weer netjes terug te rollen. Je leert dus om rustig te blijven en om zelfs als je je oriëntatie helemaal kwijt bent toch mbv een goede rol weer overeind te komen. Mocht je niet kunnen rollen, soms kan je in ondieper water mbv je peddel en de grond toch weer overeind komen en anders leer je in ieder geval goed zwemmen met je boot :-)  In enkele gevallen kan een poging tot eskimoteren in de branding toch onverwachts lukken omdat de kracht van de golf meehelpt.

Ten tweede is het natuurlijk ook heel leuk. Als beginner vind je al gauw golven waar je een leuke uitdaging in kan vinden. Je zal merken dat je een flinke snelheid kan krijgen in de golven en dat je heel veel “moves” die je in wildwater kan doen, ook kan doen in de branding.

De Nederlandse kust heeft een paar lokaties waar afhankelijk van het weer redelijk grote golven kunnen ontstaan die soms als muren op je af komen. Dit geeft een enorme kick ! Maar met rustiger weer zijn er ook nog hele leuke golven om de techniek onder de knie te krijgen. Er is dus voor ieder wat wils.

Ook is het leuk te combineren met een terrasje pakken in het strandhuis. Indien je partner of ouders wel willen kijken maar niet meevaren is dit ideaal. Ga je met een groep en je bent moe, dan kan je gewoon afhaken en even lekker op het strand liggen of ook wat drinken in het strandpaviljoen.


Hoe werkt het?

Als eerste zal je vanaf het strand de zee in moeten zien te komen. Je legt je boot op een plek  die net in het bereik ligt van de golven, maar niet te ver anders heb je al gelijk teveel last van de golven. Hierdoor drijft je peddel al gelijk weg of slaan de golven al in je boot voordat je spatzeil dicht is.

Je legt je peddel vlak naast je en maakt snel je spatzeil dicht. Daarna leg je je peddel op je spatzeil en duw je jezelf net als een zeehond met je beide handen/vuisten naast je boot en gebruikmakend van de golven die het strand op rollen, langzaam richting dieper water. Dit werkt zo: Zodra een golf het strand oprolt probeer je met je handen te voorkomen dat je boot verder achteruit  richting strand word gespoeld en zodra de golf weer terug stroomt gebruik je dat weinige water om mbv je handen je boot vooruit naar dieper water te duwen)

Let op dat een golf niet je peddel van je boot af spoelt anders moet je je boot weer uit ! Je kan evt. je peddel tijdens het vooruitduwen in je rechterhand houden.

Omdat een kajak weinig diepte nodig heeft zal je al snel merken dat hij begint te drijven. Duw je zelf nog iets verder in dieper water en daarna kan je je peddel al gaan gebruiken.

Voor je zie je nu meestal overal witte schuimkoppen, ofwel de echte branding. Je kan zien dat de golf vaak op 1 plek begint te breken en daarna zal, als een soort wave, naar rechts of links ook de rest van de golf breken. Eerst willen we voorbij het punt van deze branding zien te komen. Je moet proberen te voorkomen dat je precies in zo’n plek komt waar de golf breekt. Dit kan door timing (even wachten tot de schuimlaag wat is weggetrokken en dan snel er overheen peddelen) of door stuurmanskunst (meer naar links of rechts is de golf nog niet aan het breken en daar kan je snel overheen peddelen voordat hij omslaat) Door dit veel te doen leer je dit al gauw. Het is een kwestie van snel reageren veel vaart maken en je peddel achter de golf plaatsen en blijven doorpeddelen .Meestal ben je na 2 uur brandingvaren daarom ook flink moe

Indien het je niet lukt om voorbij de branding te komen, geen probleem. Peddel zo ver mogelijk door en als er een golf komt die zo sterk breekt dat je daar niet voorbij komt  draai dan snel met een boogslag je boot en geniet lekker van de kracht van die golf. Indien de golf je dreigt om te gooien kan je steunen op de golf (dus naar de golf toehangen). Doordat er zoveel kracht achter die golf zit zak je ook niet door je steun heen maar kan je blijven steunen en zelfs dwars op de golf met deze steun richting strand surfen.

Zodra het wel gelukt is om voorbij de branding te komen moet je niet te ver door peddelen. Indien je in te diep water ligt moet je veels te lang wachten op een golf. Je wilt namelijk een golf pakken op het punt dat deze vrij steil begint te worden, zodat hij goed je boot mee kan duwen. Het punt waarop de golf breekt is afhankelijk van de diepte van het water. Lig je in te diep water dan is enkel een vrij grote golf voldoende steil om je mee te nemen en die zijn er niet zo heel veel. (Sommige surfers zie je dit wel doen maar die hebben dan liever 2 hoge golven op een middag dan 30 kleinere. )

Zodra er dus een geschikte golf aankomt zal je snelheid moeten maken. Je gaat dus krachtig richting strand peddelen en het doel is om op de rug van de golf (hoogste punt) achter je terecht te komen. Zodra de golf je begint in te halen begint het op het moment dat je op dit hoogste punt bent. Door een paar krachtig slagen zal je merken dat je begint te surfen. Dit kan door met je punt recht naar het strand te varen maar ook schuin op de golven. Hierbij kan je dmv een roertje je boot sturen en is het feest echt begonnen. Vanaf dit punt zijn heel veel leuke moves mogelijk die ik hier niet ga beschrijven.

Uiteindelijk zal de golf breken. Het is mogelijk om voordat de golf breekt de golf te verlaten en weer dieper water te kiezen. Hierdoor hoef je niet weer helemaal door de branding zien te komen maar je kan natuurlijk ook lekker op de golf blijven en genieten totdat hij helemaal is uitgerold.

Wanneer is het  mogelijk om te gaan brandingvaren?

De belangrijkste factor is het getijde. De mooiste golven zijn normaliter de laatste 2 uren voor de vloed. Als het om 18u vloed is in Domburg dan kan je hier vanaf 16u leuk gaan brandingvaren.

Wil je dus ergens gaan brandingvaren dan kijk je eerst hoe laat het vloed is. Hiervoor kan je kijken op www.getij.nl onder het kopje “getijvoorspellingen of op de excelsheet op de site. Met deze sheet kan je kijken wanneer het tij gunstig is en hoe laat je dan moet vertrekken. Ook kan je een filter ingeven op de mogelijke vertrektijden als je bijv. ook nog moet werken of als het al om 20u donker is..

Vloed alleen is helaas niet genoeg. Om leuke golven te krijgen hebben we nog wind of deining nodig.

Windkracht 3 is toch wel het minimum als er geen deining is en voor de meeste al te saai maar voor beginners wel leuk.

De windrichting moet liefst komen uit een richting recht op het strand af en liefst vanaf zee. Voor Domburg betekent dit dat west tot noordwest ideaal is en dat oost ook nog kan maar zuid of noordelijke wind zorgt ervoor dat je teveel zijwaartse verplaatsing krijgt zodat je mogelijk bij golfbrekers in de buurt komt. Oost lijkt slecht omdat de wind dan van land af waait en de golven zou tegenwerken maar in praktijk is gebleken dat er best hele leuke golven kunnen zijn en je hebt dan bovendien de wind in de rug ipv tegen.

Indien het echt hard waait , West of Noordwest , kan je zelfs gerust nog iets eerder gaan want anders kom je niet meer voorbij de branding.

Deining ontstaat als het afgelopen tijd hard gewaaid heeft, de wind verdwenen is maar de golven nog nadeinen.. Ideaal weer aangezien je niet tegen de wind in hoeft te peddelen.

In Domburg hangt ook een webcam bij strandpaviljoen Noordduine. Hierdoor kan je alvast kijken of het de moeite waard is om naar Domburg te rijden.

http://www.bay.tv/baycams/4155.php

of zoek met google naar  “webcam noordduine”

Mogelijk rij je eens een keer voor niks, maar mogelijk is het ook een keer andersom. Je verwacht niet veel maar er blijken dan ineens heel veel leuke golven te zijn. Dit hoort er allemaal bij.

Een andere factor is de temperatuur. In het najaar zal de zee nog relatief warm zijn maar febr, maart en april zal de zee behoorlijk koud zijn. Hier kan je je overigens wel op kleden maar als je nog niet kan eskimoteren kan het toch te koud zijn.

http://home.hccnet.nl/v.d.horn/meteopagina/zeewatertemperatuur.htm

In de zomer is het weer iets moeilijker omdat er mogelijk  meer zwemmers in de zee zijn. Aangezien zwemmers zeer kwetsbaar zijn tov kajaks kan je niet gaan varen op een plek waar ze zwemmen. Mogelijk dat je dan dus wat langer naar een geschikte lokatie moet zoeken Maar als het vloed is om 20u dan is het wel weer wat beter te doen omdat er dan minder zwemmers zijn in het water.

.Ook het parkeren van je auto zou een probleem kunnen gaan vormen op een mooie stranddag.. En 1km lopen met een zware boot is geen pretje..


Waar kan ik brandingvaren?

In principe overal waar branding is natuurlijk. Maar er zijn natuurlijk plaatsen die eruit schieten. Als je bij Domburg mooie golven hebt en je gaat op hetzelfde moment kijken langs de boulevard van Vlissingen dan zie je daar nauwelijks leuke golven.

In de buurt van Bergen op Zoom is dus Domburg (bij de golfbaan bij strand Noordduine) of bij Neeltje Jans ideaal. Ook kan je naar Hoek van Holland rijden. (is bijna even ver rijden)

Voor andere lokaties kan je uiteraard kijken op internet. Bijv.

http://www.wannasurf.com/spot/Europe/index.html

Hou wel rekening met mogelijke stenen in het water, gevaarlijke golfbrekers  en groepen planksurfers of zwemmers. Zie ook het hoofdstuk veiligheid.

Bij Domburg is dus het nadeel van de golfbrekers en je moet met al je materiaal de duinen over.

Bij Neeltje Jans heb je geen duinen of golfbrekers maar is het toch wel een stukje lopen met je boot.

Bij Hoek van Holland is de kans groter dat je nog meer brandingvaarders tegen komt.
ook kan je hier bij vloedkanosport terecht voor cursussen. http://www.vloedkanosport.nl/

.


Veiligheid:

Materiaal:

  • Boot:  liefst plastic, moet tegen een stootje kunnen. Voorzien van luchtzakken en grijplus.
  • Peddel: bij voorkeur met de bladen onderling gedraaid zodat je beter tegen de wind in kan peddelen. Indien mogelijk een kunststof peddelsteel bij kouder weer.
  • Zwemvest:  is absoluut nodig dus verplicht!
  • Helm: Verplicht !
  • Spatzeil. Zonder spatzeil loopt je boot in een mum vol, dus noodzakelijk. Let op de lus aan de buitenkant en zorg dat je hem op zijn kop in het water zelf goed los kan krijgen.
  • Kleding. Net als wildwatervaren. Afhankelijk van de watertemperatuur. Mogelijk zelfs neopreen muts. Korte mouwen kan maar is weer iets minder beschermend.
  • Bidon met water. Je verliest veel vocht want het is zeer inspannend varen. Dus veel drinken.

Spoel je materiaal na gebruik in zout zeewater altijd heel goed uit !

Technieken:

Het is niet noodzakelijk om het eskimoteren te beheersen maar dan moet je wel goed zelfstandig met boot en peddel naar de kant kunnen zwemmen en uiteraard ook zelfstandig weer het water op kunnen. Indien je zelf  je spatzeil niet vast kan maken heb je anders een probleem.

Als je nog nooit eerder hebt branding gevaren ga dan niet zelfstandig maar met de club mee.Er worden van tijd tot tijd brandingvaar introductie dagen gehouden. Hierbij krijg je veel tips en instructies.

Als je gaat varen moet je heel goed uitkijken voor andere mensen in het water. Het aantal mensen met een surfboard op het water is de laatste jaren enorm toegenomen. Indien zij reeds op een golf surfen wacht dan en pak een andere golf. Kijk ook altijd richting strand of daar mogelijke zwemmers of surfers zich bevinden waar je tegen aan kan komen . Probeer uit voorzorg zover mogelijk van surfers vandaan te blijven.

De lokatie te domburg heeft veel golfbrekers. Op de houten palen bevinden zich allemaal piepkleine vlijmscherpe schelpjes. Indien je omgaat bij zo’n golfbreker is de kans op verwonding zeer groot.

Blijf hier daarom ver uit de buurt en let op of wind of stroming je niet  te dicht in de buurt van deze golfbrekers brengt. Naarmate het vloed wordt verdwijnen ze namelijk steeds meer onder water zodat je ze haast niet ziet. Een ander punt. Als de wind en daardoor ook de golven, niet recht naar het strand gaan maar schuin kan het zijn dat voorbij de branding; op de plek waar je wacht; nog wel voldoende afstand is tov de golfbrekers maar dat als je met de golf meesurft of omgaat je wel te dicht bij komt.

Het is beter om bij een verkeerde windrichting daarom niet te varen of om een lokatie te kiezen waar deze windrichting weer wel bij kan.

Ook zijn er plekken waar mogelijk stenen in het water voorkomen of andere obstakels. Ben je nieuw op een lokatie, vraag dan om informatie aan anderen hierover. Meld je eventueel bij een strandwacht en vertel wat je gaat doen. Dit wordt vaak gewaardeerd en ze wijzen je dan ook een geschikte plek toe.